ثمره‌ای از ستاد "اطلاع رسانی و پیشگیری از حوادث کوهستان"

با عنوان "کتاب کوهستان پاک و ایمن" منتشر شد

عکس اصلی در مجموعهٔ فعلی موجود نیست.


مطلب زیر به قلم "آقای محمود بهادری" تقدیم می گردد:

1- ایده طرح و مروری بر سال نخست:

پاییز 1386، پس از تغییر و تحول‌های مدیریتی و اداری در هیئت کوه نوردی و صعودهای ورزشی استان تهران، ایده‌های فراوانی مطرح شد و یکی از آن‌ها؛ تلاش برای "کاهش حوادث و تلفات کوهستان" بود، در این راستا، چند نشست با کارشناسان و کوه نوردان صاحبنظر با موضوع "امداد و نجات در کوهستان" برگزار شد و بر اساس آن؛ طرحی نوشته شد. این طرح با عنوان "اطلاع ‌رسانی و پیشگیری از حوادث کوهستان"، بر اساس پتانسیل‌ها و امکانات و اختیارات هیئت تهران و با همیاری ساز‌مان‌های کوه نوردی؛ به صورت داوطلبانه از دی ماه 1386 تا اردیبهشت 1387 در کوهستان شمال تهران اجرا شد.


همزمان با اجرای طرح در سال نخست، نسخه‌ای از طرح برای شورای اسلامی شهر تهران و شهرداری تهران ارسال شد. یکی از اقدامات در طرح سال 1386، تهیه بروشورهای آموزشی بود. دور اول این مجموعه بروشورها، در پاییز 1386 همزمان با تشكیل ستاد اطلاع‌رسانی و پیشگیری از حوادث كوهستان به منظور كاهش حوادث و آموزش اصول كوه‌پیمایی، به ابتكار و مدیریت هیئت کوه نوردی و صعودهای ورزشی استان تهران و با عنوان بهمن و سرمازدگی تهیه و توزیع شد.

در طرح "اطلاع‌رسانی و پیشگیری از حوادث کوهستان"، ایستگاه‌هایی در 5 مسیر اصلی کوه‏پیمایی ارتفاعات شمال تهران برپا می‏شود. در این ایستگاه ها کوه‏نوردان آموزش دیده، زیر نظر مربیان مجرب کوه‏نوردی با مدیریت هیئت کوه‏نوردی و صعودهای ورزشی استان تهران، اقدام به راهنمایی شهروندان عزیز و ترویج کوه‏نوردی ایمن می نمایند. این طرح با همیاری و همدلی خوب سازمان‌های کوهنوردی و کوهنوردان عزیز اجرا شد.


2- روند توسعه طرح و استمرار در سال‌های بعد:

در اسفند 1386، طرح ساماندهی امداد و نجات در کوهستان شمال تهران، بر اساس جلسه هفتاد و هفتم شورای اسلامی شهر تهران مصوب شد. بر این اساس، "سازمان پیشگیری و مدیریت تهران" موظف شده است با همكاری نهادهای دولتی، عمومی و مدنی ذیربط طرح ساماندهی و توسعه خدمات و استقرار گروه های امداد كوهستان در ارتفاعات شمال شهر تهران را عملیاتی نماید. "آموزش همگانی كوهپیمای ایمن" به عنوان بخشی از طرح مذكور در سال‌های اخیر در ارتفاعات شمال تهران برنامه‌ریزی و بخش اجرایی آن به هیئت تهران سپرده شد.

با توجه به این مصوبه و حمایت از هیئت تهران، در سال‌های 1387 و 1388 و 1389، این طرح در گستره و زمان بیشتری اجرا شد و یکی از اقدام‌ها، تهیه و انتشار بروشورهای آموزشی بود، تا از طرف مربی-راهنمایان مستقر در ایستگاه‌های کوهستانی ستاد به همشهریان تقدیم شود. مجموعه بروشورها در سال‌های بعد با هشت عنوان و عبارت از: اصول کوه‌پیمایی، مسیرهای ایمن، حفاظت از محیط کوهستان، هواشناسی، بقا در کوهستان، سرمازدگی، گرمازدگی و بهمن تهیه و توزیع شد. طی این سه سال بروشورها دو مرتبه اصلاح و ویرایش شد.

در سال‌های 1390 و 1391، با توجه به تفویض اختیار "سازمان پیشگیری و مدیریت شهر تهران" به "شهرداری منطقه یک"، این طرح با مشارکت هیئت تهران در بخش "آموزش همگانی كوهپیمای ایمن" ادامه یافت و کماکان از بسته‌ هشت بروشور آموزشی استفاده شد.

عکس اصلی در مجموعهٔ فعلی موجود نیست.

3- محتوا و شکل بروشورها

یکی از نکات مهم تاکید بر شکل، طراحی و ادبیات هماهنگ بین بروشورها و بهره‌مندی از تجربه‌های مشابه کشورهای دیگر در آموزش مستمر و ترویجی بهره برده شد. مجموعه بروشورهای یاد شده در سال‏های اخیر در چهار مسیر پرتردد كوه‌های شمال تهران توزیع شد كه استقبال خوب همشهریان گرامی را در پی داشت. برای دسترسی به نسخه الكترونیكی آن‌ها می‌توانید به نشانی اینترنتی زیر مراجعه کنید:

http://tehranclimb.ir/modules.php?name=Downloads&cid=1


4- تهیه کتاب براساس محتوای بروشورها

به صورت موازی طرح ویرایش مجدد و یکپارچه سازی و انتشار کتابی بر اساس مجموعه بروشورها، پس از دو سال پیگیری و وقفه، سرانجام منجر به چاپ کتاب "کوهستان پاک و ایمن" در تابستان 1391 شد. این كتاب ویراست جدیدی از مجموعه بروشورهای پروژه آموزش همگانی كوهپیمایی ایمن است كه به سفارش سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران و با همكاری هیئت کوه نوردی و صعودهای ورزشی استان تهران تهیه و توزیع شده است. سرفصل‌ها و موضوعات كتاب بر اساس نیاز عمومی شهروندان برای اجرای یك برنامه كوه نوردی ایمن و مطمئن انتخاب شده‌اند و مولفان بر اساس دانش روز و سال‌ها تجربه در كوهنوردی به تهیه مطالب این مجموعه مبادرت ورزیده‌اند.

در تنظیم و ویراستاری كتاب سعی شده است در عین برخورداری مطالب از اعتبار علمی، كاربردی بودن و سادگی زبان رعایت شود. مسلما مطالب چنین كتابی بسیار فشرده و مختصر است. لازم است برای بهره‌مندی از مطالب تفصیلی به منابع تخصصی كوهنوردی رجوع شود.

کتاب کوهستان پاک و ایمن با قطع رقعی، در 64 صفحه تمام رنگی و در 5000 نسخه منتشر شده است. گروه مولفان کتاب؛ اردشیر منصوری، دکتر علیرضا بهپور، دکتر فرید عباسی، دکتر جعفر سپهری، غلامرضا فتحی، عباس محمدی و محمود بهادری هستند. متاسفانه تنها 1000 نسخه از کتاب در اختیار هیئت قرار گرفته است و امکان توزیع آن در ایستگاه‌های ستاد، میسر نیست. برای بهره‌مندی از نسخه الکترونیکی کتاب؛ روی نشانی زیر کلیک راست و سپس ذخیره کنی:

http://tdmmo.tehran.ir/Portals/0/Do*****ent/1391/Kohestan%20pak1-91-4-6.pdf

http://tdmmo.tehran.ir/default.aspx?tabid=67&ArticleId=5274